Nội dung bài viết
Đăng ký học lập trình C++
Tại STDIO bạn được dạy nền tảng lập trình tốt nhất.
Đăng ký học
Với hơn 7 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đào tạo và tuyển dụng Lập Trình Viên, tôi nhận thấy các ứng viên khi đi phỏng vấn tìm việc mắc rất nhiều sai lầm không đáng có, vì vậy tôi viết bài viết này để chia sẻ với các bạn những điều nên làm và không nên làm trước khi bước vào một buổi phỏng vấn với nhà tuyển dụng chuyên nghiệp.

Giới thiệu

Với hơn 7 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đào tạo và tuyển dụng Lập Trình Viên, tôi nhận thấy các ứng viên khi đi phỏng vấn tìm việc mắc rất nhiều sai lầm không đáng có, vì vậy tôi viết bài viết này để chia sẻ với các bạn những điều nên làm và nên biết trước khi bước vào một buổi phỏng vấn với nhà tuyển dụng.

Tiền đề bài viết

Với những năm tháng làm việc ở lĩnh vực tuyển dụng và đào tạo Lập Trình Viên, tôi luôn nhận thấy các bạn ứng viên của tôi rất lúng túng khi nhận được câu hỏi từ phía của nhà tuyển dụng hoặc là trả lời chung chung cho qua câu hỏi và tôi tự đặt ra câu hỏi cho bản thân mình: "Vì sao các bạn đến phỏng vấn lại không chuẩn bị cho mình một hành trang tốt để gây ấn tượng với nhà tuyển dụng?", "Những thông tin của các bạn ứng viên đã tìm hiểu ở trên mạng liệu rằng đã chính xác và phù hợp với ngành kỹ thuật hay không?",... Chính vì thế tôi đã dành thời gian để chia sẽ những điều dưới đây với mong muốn và hi vọng các bạn ứng viên sẽ có một hành trang thật tốt, thật ấn tượng khi đến với một buổi phỏng vấn kỹ thuật.

Đối tượng hướng đến

Sinh viên mới ra trường muốn tìm việc làm.

Người chưa có kinh nghiệm trong phỏng vấn tìm việc.

Người đang muốn tìm một công việc mới phù hợp hơn với bản thân.

Người muốn tìm hiểu và trau dồi kinh nghiệm phỏng vấn xin việc.

7 điều không nên bỏ qua trước khi tham gia phỏng vấn

1. Điều gì quyết định bạn nhận công việc?

Thông thường tâm lý của người đi tìm việc thì yếu tố hàng đầu để quyết định có nhận việc hay không thường là lương (hay còn gọi là tiền).

Tôi hoàn toàn đồng ý với các bạn lương là một yếu tố rất quan trọng trong việc chọn nơi làm việc, tuy nhiên lương có phải là yếu tố quyết định hay không? Để trả lời cho câu hỏi này, tôi đưa ra những 2 tình huống dưới đây:

  • Tình huống 1: Giả sử mức lương mong muốn của các bạn là 10 triệu/tháng, nhà tuyển dụng sẽ trả cho các bạn 80 triệu/tháng (gấp 08 lần so với mức lương bạn mong muốn) nhưng với các điều kiện sau:
    • Thời gian làm việc từ thứ 2 đến chủ nhật (7 ngày/tuần).
    • Công việc đơn giản: sáng vào quan tài nằm hết 10 tiếng (cơm, nước, vệ sinh sẽ có người lo cho các bạn).
    • Phải kí hợp đồng ít nhất là 10 năm, nếu bạn hủy hợp đồng trước 10 năm phải bồi thường 200% tiền lương mà bạn đã nhận.
  • Tình huống 2: Một công ty đáp ứng được các yêu cầu của bạn về lương, về công việc, nhưng lại có các bất tiện sau:
    • Nơi làm việc cách chỗ bạn đang ở (sinh sống) 30km.
    • Đường bạn đi làm thường hay kẹt xe, ùn tắc giao thông.
    • Thời gian làm việc mỗi ngày là 10 tiếng, chưa kể tăng ca (overtime).

Chúng ta cũng thấy được, ngoài lương ra thì còn những yếu tố khác không kém phần quan trong, đó là:

  • Môi trường: có chuyên nghiệp, có thân thiện, có thoải mái hay không
  • Công việc: công việc có thú vị, có phù hợp với năng lực bản thân, có những thử thách hay không
  • Vị trí địa lý của công ty: có thuận lợi cho việc đi lại hay không
  • Lương: có phù hợp với công việc và trách nhiệm của mà công ty giao cho mình hay không
  • Quyền lợi, nghĩa vụ của mình và công ty: quyền lợi và nghĩa vụ có cân bằng hay không
  • Con người (đồng nghiệp): có thân thiện, hòa đồng hay không

2. Chuẩn bị CV thật cẩn thận

Như chúng ta đã biết, CV là một trong những thứ không thể thiếu khi ứng tuyển một vị trí, tuy nhiên rất nhiều bạn lại xem đây là một thủ tục rườm rà và chỉ viết qua loa cho xong một CV để đủ thủ tục gửi đến nhà tuyển dụng. Đây quả thật là một sai lầm rất lớn vì  những lý do sau đây:

  • Thông tin cá nhân bị thiếu hoặc không chính xác. Nếu như hồ sơ của bạn gây được ấn tượng hoặc phù hợp với vị trí mà nhà tuyển dụng đang tìm, họ sẽ liên lạc lại với bạn thông qua thông tin mà bạn ghi ở CV như: số điện thoại, địa chỉ email, ... Thông tin này bạn bị thiếu hoặc không chính xác có thể bạn sẽ bỏ qua một cơ hội với nhà tuyển dụng.
  • Thông tin quá lan mang không tập trung vào nghiệp vụ chuyên môn. Thông qua CV nhà tuyển dụng muốn biết được kinh nghiệm làm việc của bạn như thế nào, bạn có những kỹ năng gì để đáp ứng được công việc mà họ đang cần vì vậy trong CV bạn nên ghi rõ và cụ thể những dự án, những công việc mà bạn đã từng làm có liên quan đến chuyên môn, không nên đưa những thông tin không cần thiết, không liên quan đến công việc mà bạn đang ứng tuyển.
  • CV viết quá cẩu thả không có định dạng nhất định, thậm chí là viết sai chính tả nhiều. Với CV, nhà tuyển dụng không chỉ biết được những kinh nghiệm mà bạn đã trải qua mà họ còn có thể nhìn nhận được phong cách làm việc của bạn, có cẩu thả hay không, có cẩn thận hay không, có đầu tư cho công việc mà mình đang làm hay không,... Vì vậy, khi viết một CV bạn nên đọc đi đọc lại xem có lỗi gì hay không, có chỗ nào mâu thuẫn với nhau hay không,...
  • Lấy nguyên mẫu CV từ internet và nộp cho nhà tuyển dụng. Thông thường những bạn sinh viên mới ra trường chưa có kinh nghiệm viết CV, việc lấy mẫu từ internet và chỉnh sửa nội dung là điều hiển nhiên, tuy nhiên, các bạn nên biết nếu các bạn dùng y mẫu CV như thế thì CV của các bạn sẽ không mang tính chất đặc trưng cho bản thân. CV mẫu chỉ mang tính chất tham khảo để chúng ta tạo ra một mẫu riêng cho cá nhân mình, vì vậy các bạn chỉ nên tham khảo mẫu và tạo ra cho mình một mẫu CV riêng biệt nhé.

3. Tìm hiểu công ty bạn muốn ứng tuyển

Việc tìm hiểu về công ty mà bạn muốn ứng tuyển là điểu hiển nhiên, nhưng thực tế cho thấy thì rất ít bạn tìm hiểu trước thông tin công ty mà mình muốn ứng tuyển trước khi đi phỏng vấn hoặc có tìm hiểu cũng chỉ tìm hiểu qua loa mà thôi. Lợi ích của việc tìm hiểu trước thông tin của nhà tuyển dụng là gì? Nhà tuyển dụng sẽ rất vui khi nghe một ứng viên nói về công ty của mình một cách chính xác như quá trình thành lập và phát triển của công ty, những sản phẩm chủ yếu mà công ty sản xuất được, những khó khăn và thuận lợi mà công ty đang gặp phải, những vị trí khác mà công ty đang tuyển dụng (không chỉ là vị trí mình đang ứng tuyển), ... Thử đặt bạn vào vị trí của nhà tuyển dụng, nếu bạn nghe ứng viên của mình nói về nhiều về công ty mình, thì bạn có ấn tượng không chứ?

4. Tìm hiểu công việc bạn ứng tuyển

Tại sao phải tìm hiểu công việc mà chúng ta sẽ làm nếu trúng tuyển? 

Đa số chúng ta đều suy nghĩ công việc thì nó đã rõ ràng rồi, khi nào nhận việc thì được giao gì sẽ làm đó, nên không cần quan tâm đến công việc mà mình sẽ làm hoặc đơn giản chỉ là tưởng tượng công việc của mình thông qua "chức danh công việc"(job title). Chính vì điều này mà sau khi nhận việc có rất nhiều bạn cảm thấy hụt hẫng, thật vọng và chán nản khi biết chính xác công việc của mình ở công ty, sau đó lại bị căng thẳng (stress), áp lực đối với công việc hằng ngày. Nếu chúng ta tìm hiểu trước công việc thì điều này sẽ tránh được ngay từ đầu, các bạn đỡ phải mất thời gian đi nộp hồ sơ,  đi làm bài kiểm tra, phỏng vấn, như vậy có phải tuyệt vời hơn trong việc chọn đúng nghề không!

5. Chuẩn bị kinh nghiệm làm việc

Kinh nghiệm là gì?

Nói một cách đơn giản, kinh nghiệm những gì chúng ta đã làm, đã trải nghiệm qua,.

Tại sao phải chuẩn bị kinh nghiệm làm việc?

Bạn từng làm gì? Bạn có những kinh nghiệm gì? Công việc bạn đã từng là gì?... Đó là những câu hỏi không thể thiếu từ nhà tuyển dụng trong một buổi phỏng vấn và khi ứng viên được hỏi những câu hỏi như thế này thường hay lúng túng và trả lời không rõ ràng, tại sao lại như vậy và làm sao để khắc phục được sự lúng túng này. Câu trả lời rất đơn giản, các bạn chỉ cần chuẩn bị những thông tin sau đây về kinh nghiệm của bạn:

  • Những dự án mà bạn đã tham gia làm. Bạn hãy chuẩn bị không những tên của những dự án bạn đã trả qua mà còn phải chuẩn bị thêm: sản phẩm của dự án là gì, khách hàng (người sử dụng sản phẩm) của dự án là ai.
  • Số lượng người tham gia dự án và thời gian bắt đầu, kết thúc của dự án. Điều này giúp cho nhà tuyển dụng hình dung được dự án bạn đã trải qua nó lớn như thế nào.
  • Vai trò của bạn trong dự án là gì? Thường 1 dự án sẽ được làm bởi nhiều người, bạn nên nói rõ vai trò của bạn trong dự án, tức là bạn làm gì với dự án đó, ví dụ: bạn làm lập trình viên, bạn lập trình phần cốt lõi của dự án, bạn làm thiết kế cho dự án, bạn lên kế hoạch, bạn xây dựng cấu trúc của dự án,... Dựa vào đó nhà tuyển dụng sẽ hiểu được bạn đã học và làm được gì thông qua dự án.
  • Điêu tâm tắc nhất mà bạn đã trải nghiệm trong suốt quá trình bạn làm việc là gì? Với một người đã đi làm và có kinh nghiệm thông qua điều tâm đắc nhất nhà tuyển dụng sẽ hiểu được tầm của bạn đang ở đâu và bạn thích điều gì trong công việc.

Mặt khác đối với sinh viên mới tốt nghiệp thì thường các bạn sẽ vướng phải một vòng luẩn quẩn sau:

vong_tuan_hoan_xin_viec

Các bạn sinh viên mới tốt nghiệp mắc phải vòng luẩn quẩn trên là bởi vị chúng ta hiểu sai 2 chữ "Kinh Nghiệm". Kinh nghiệm ở đây không nhất thiết phải là trải nghiệm với dự án thực tế hoặc tham gia phát triển dự án lớn, của công ty lớn, kinh nghiệm còn được thể hiện ở chỗ những bài tập nhỏ, bài tập lớn, đồ án môn học mà các bạn đã làm ở trong trường hoặc đơn giản là những dự án nhỏ mà các bạn tự xây dựng cho bản thân mình. Các bạn có thể nói với nhà tuyển dụng những gì mình đã học được ở nhà trường, và đó cũng là kinh nghiệm quý báu của các bạn.

6. Mức lương như thế nào là phù hợp với bạn

Đây là thật sự là một câu hỏi khó đối với tất cả người đi tìm việc. Theo bạn thì mức lương như thế nào là phù hợp với bạn? 5 triệu, 7 triệu, 10 triệu hay 20 triệu hay nhiều hơn thế nữa.

Trên thực thế đây là một bài toán khó và không có ai đưa ra được con số chính xác bao nhiêu là phù hợp. Dưới đây tôi xin giới thiệu với các bạn một số thông tin để căn cứ vào đó các bạn có thể ước lượng được mức lương bao nhiêu là phù hợp với bản thân:

  • Căn cứ vào khối lượng công việc của mình khi được trúng tuyển.
  • Căn cứ vào trách nhiệm của mình đối với công việc được giao khi trúng tuyển.
  • Căn cứ vào mức lương đầu vào của công ty. Mức này thường rất khó xác định, bạn có thể tìm hiểu ở trên internet nhưng sẽ chính xác hơn nếu bạn có bạn bè đang làm ở công ty này.
  • Căn cứ vào kết quả bài kiểm tra hoặc căn cứ vào kết quả buổi phỏng vấn (điều này là do cảm nhận của bạn khi được phỏng vấn, bạn có phỏng vấn tốt hay không, có trả lời suôn sẻ những câu hỏi của nhà tuyển dụng hay không,...)
  • Căn cứ vào tính cấp bách của công việc mà công ty đang tuyển dụng (nhà tuyển dụng có đang thật sự cần người hay không? Điều này bạn phải làm rõ trước khi đến phỏng vấn bằng cách hỏi những người quen biết hoặc đơn giản là sử dung công cụ Google)
  • Căn cứ vào vị trí ứng tuyển (Ví dụ một người mới hoàn toàn, hay một người đã có kinh nghiệm (senior), ...)
  • Căn cứ vào môi trường làm việc, thời gian làm việc. Môi trường làm việc có thoải mái hay không, có yêu cầu về đồng phục hay không, thời gian có phải làm thêm giờ hay không (overtime),...

7. Câu hỏi thường gặp từ nhà tuyển dụng

  1. Bạn hãy giới thiệu sơ lược về bản thân?
  2. Bạn có những điểm mạnh gì?
  3. Bạn có những điểm yếu gì?
  4. Vì sao bạn lại chọn công ty chúng tôi?
  5. Hãy đưa ra những lý do để chúng tôi tuyển bạn?
  6. Mức lương mong muốn của bạn là bao nhiêu?
  7. Nếu tôi trả thấp hơn mức mong muốn của bạn, bạn có làm không?
  8. Thành quả lớn nhất mà bạn cảm thấy hài lòng nhất trong công việc cũng như cuộc sống của bạn là gì?
  9. Nếu chúng tôi không nhận bạn, bạn có buồn không?
  10. Bạn không thích điều gì ở người sếp của mình?
THẢO LUẬN